साँच्चै, कल्पनाभन्दा विचित्र हुन्छ सत्य।

यसको ज्ञान अदालतमा आउने अनेकौं मुद्दा–मामिला देखे–भोगेका वकिलहरूलाई भन्दा बढ्ता कसलाई होला?

नायब–महान्यायाधीवक्ता खगराज पौडेलले ३४ वर्ष लामो करिअरमा सयकडौं मुद्दा–मामिलामा बहस गरिसके। तर, गएको आइतबार पोखरास्थित सरकारी वकिलको कार्यालयबाट एउटा यस्तो मुद्दाको फाइल उनको हात पर्यो, जुन पढेर उनको ज्यानै सिरिंग भयो।

‘मैले यस्तो घटना पनि हुनसक्छ भनेर कहिल्यै कल्पनासम्म गरेको थिइनँ,’ पौडेलले सेतोपाटीसँग भने, ‘यो त हाम्रो समाजमा हुनै नसक्ने घटना हो भन्ने लाग्छ, न हाम्रो धर्मले यसको अनुमति दिन्छ, न हाम्रो सामाजिक संस्कारले।’

समाजमा हुने विचित्र, विदारक, विभत्स र विरल घटनाहरूसँग दिनहुँ साक्षात्कार भइरहने पेसाका पौडेललाई समेत छक्क पार्ने त्यो घटना आखिर के थियो?

मुद्दा नम्बरः ०७२ सिआर–००१२
मुद्दाः कर्तव्यज्यान

प्रेम, रिस र हत्याको त्रिकोणीय सम्बन्ध जोडिएको यो घटना २०६९ मंसिर २४ गते बिहानको हो। स्थान, लम्जुङ जिल्लाको एउटा गाउँ।

उजेली (नाम परिवर्तन) अघिल्लो रात साथीकहाँ बसेर बिहानै घर फर्केकी थिइन्। घर छिर्नेबित्तिकै उनले देखिन्, हजुरआमा भुइँमा लडेकी छन्। उनको टाउकोमा चोट लागेकोछ। भुइँमा रगतको आहाल छ।

उजेली चिच्याइन्।

उनकी आमा १५ दिनअघि नै मावल गएकी थिइन्। दिदी पनि घरमा थिइनन्। उनका बुबा विदेशमा थिए। काका कामविशेषले अर्को गाउँ गएका थिए।

उजेली कहालिएको सुनेर गाउँले जम्मा भए। गाउँलेहरूबाट खबर पाएर काका पनि केही बेरमै घर फर्के। उनले प्रहरीलाई खबर गरे। प्रहरी आएपछि भाउजुले आफ्नी आमालाई मारेको भन्दै किटानी जाहेरी दिए।

उजेलीकी आमा सरिता (नाम परिवर्तन) पक्राउ परिन्।

सासूले हेला गर्ने र उनैको कुरा सुनेर गाउँलेले आफूप्रति नराम्रो दृष्टि राख्न थालेपछि गोरखाका राजन भन्ने व्यक्तिलाई लगाएर मारेको उनले प्रहरीसमक्ष बयान दिइन्।

कान्छी छोरी उजेलीले पनि आफ्नो बयानमा आमा र राजनलाई नै पोलिन्। उनले बयानमा भनेकी छन्, ‘आमाले धेरै केटाहरूसँग फोनमा कुरा हुने हुँदा हजुरआमाले गाली गर्नुहुन्थ्यो। कात्तिकमा त आमाले राजन भन्ने व्यक्तिलाई घरमै ल्याएर केही दिन सँगै बस्नुभएको थियो। उनीहरू दुवैको मिलेमतोमा हजुरआमालाई मारेका हुन्।’

ठूली छोरी धना (नाम परिवर्तन) को बयान पनि यसैसँग मिल्दोजुल्दो थियो।

‘राजन हाम्रो घरमा बस्न आएपछि आमाले मलाई समेत पोखरा घुम्न लग्नुभयो। हामी तीनै जना पोखरा घुम्यौं। पछि मलाई उसैसँग बस्न लगाई आमा घर फर्कनुभयो। म र राजन त्यहाँबाट गोरखा घुम्न गयौं। फर्केर घर आउँदा हजुरआमाले हामीलाई तीनै जनालाई गाली गर्नुभयो। त्यसपछि हामी मामाघर गयौं। बाटोमा राजनले हजुरआमालाई मार्ने कुरा गरेको थियो।’

यी तीनै जनाको बयानका आधारमा प्रहरीले राजन भन्ने व्यक्तिलाई खोज्न थाल्यो। जाहेरवाला, सरिता, उनका दुवै छोरी उजेली र धनाले राजनको हुलिया बताए। राजनको घर गोरखा भने पनि पूरा ठेगाना कसैलाई थाहा थिएन। राजन नभेटिएपछि प्रहरीले सरिताविरुद्ध मात्रै मुद्दा चलायो।

प्रहरीसमक्ष बयान दिँदा राजनसँग मिलेर सासूलाई मारेको सकारेकी सरिताले अदालतमा पनि बयान फेरिन्। उनले यो घटनाबारे आफूलाई केही थाहा नभएको र सासूको मृत्युको कुरा भोलिपल्टमात्रै थाहा पाएको बताइन्।

अदालतले उनलाई २०७१ असार १२ गते जन्मकैद सुनायो। र, राजनको मुद्दा मुल्तवीमा राख्यो।

अदालतले असारमा सरितालाई जेल पठाए पनि राजनलाई प्रहरीले खोजिरहेकै थियो। त्यसै वर्ष चैतमा प्रहरीले राजनको हुलियासँग मिल्ने मान्छे बेसीसहरमा भेट्यो। उसलाई पक्रेर अदालतसमक्ष बुझायो। उनले आफूलाई पक्राउ किन गरेको भन्दै सोधिरहेका थिए।

सनाखत गर्न जाहेरवाला र कारागारबाट सरितालाई पनि बोलाइयो। पाँच जना मान्छे उभ्याएर सरिता र उनका देवरलाई चिन्न लगाइयो। दुवैले राजनलाई चिने।
उनको मुद्दा अदालतमा ब्युँतियो। अदालतले थुनामा राखेर अनुसन्धान गर्न आदेश दियो।

राजन भनी पक्राउ परेका ती व्यक्तिले आफ्नो नाम प्रेम नेपाली भएको बताउँदै घटनाबारे थाहा नभएको बयान दिए। अदालतमा पनि उनले घटनाबारे इन्कार गर्दै बयान दिए। लमजुङ जिल्ला अदालतले सरिताको बयान पत्याएर उनलाई पुर्पक्षका लागि थुनामा राख्न भन्यो।

केही महिनापछि कास्कीबाट प्रहरीलाई विशेष सूचना प्राप्त भयो– गोरखाका राजन परियार चोरी मुद्दामा कारागारमा छन्, तिमीहरूले खोज्न भनेको व्यक्तिको हुलियासँग पनि मिल्छ। प्रहरीले उनलाई लम्जुङ ल्याएर सोध्दा हजुरआमालाई हत्या गरेको साबिती बयान दिए।

२०६९ सालको बर्खायाममा सरितासँग राजनको फोनमार्फत चिनापर्ची भएको थियो। उनी पोखरा बस्थे। फोनमै उनीहरूको बोलचाल बढ्दै गयो। उनले बयानमा भनेका छन्, ‘फोनमा मायाप्रितिका गफ हुन थालेपछि हामीले कात्तिकमा दमौलीमा भेट गर्यौं। त्यहाँ एकदिन बसेपछि हामी सरिताको घर गर्यौं।’

सरिताले उनलाई घरमा नातेदार भाइ भनेर चिनाएकी थिइन्। बेलुका उनी सरिताको कोठामै बसे। भोलिपल्ट गाई चराउन जाँदा सरिताले सासूले आफूलाई हेला गर्ने र मिलन हुन नदिने भन्दै दुःख पोखेकी थिइन्।

त्यही भेटमा सरिताकी १८ वर्षीया ठूलीछोरी धनासँग पनि राजन आकर्षित भएछन्। उनले धनासँग नम्बर मागिवरी पोखरा गए। उनले आफ्नो माया धनासँग पनि परेको बयान दिएका छन्। पोखरा आएपछि उनले आमाछोरी दुवैसँग फोनमा गफ गरे। दुवैलाई पोखरा बोलाए। सात दिन तीनै जना होटलमा बसेर पोखरा घुमे। फर्किने बेला राजन र धनाको गोरखा घुम्न जाने सल्लाह भयो।

सरितालाई भनेर उनीहरू गोरखा गए। राजनका अनुसार दुवैले बिहे पनि गरे। दुईचार दिनमा फर्के। सरिताले बीचैबाट उनीहरूलाई घर हैन, मामाघर बोलाइन्। त्यहाँ गएर दुई दिन बसे। राजनले सरितासँग पैसा पनि मागेका थिए। उनले राजनलाई १० हजार दिएकी थिइन्।

राजनले प्रहरीसँग भनेका छन्, ‘केही दिनमै मलाई धनासँग भेट्न मन लाग्यो। हिँड्दाहिँड्दै म लमजुङ जाने गाडी चढेँ। कुन्छा भन्ने ठाउँमा झरेर मैले रक्सी खाएँ।’

यसबीचमा उनले कसैलाई फोन गरेका छैनन्। एकैचोटि उनी धनाको घर गए। साँझ ८ बजेतिर घर पुगेको उनले बताएका छन्। आँगनमा पुगेर उनले आमा भन्दै बोलाए।

‘को हो हँ,’ हजुरआमाले आवाज दिइन्। यतिन्जेल राजन पिँढीमा पुगिसकेका थिए।

‘म हो आमा,’ उनले भने, ‘धना कता छिन्?’

हजुरआमाले भने उनलाई बेस्मारी गाली गरेको राजनले बयानमा भनेका छन्। ‘तँ किन आएको गैहाल,’ हजुरआमाले उनलाई भनिछन्।

यतिन्जेल उनी भित्रै गएका थिए।

‘साँझको पाहुना देउताबराबर हुन्छ बरु म पिँढीमै सुत्छु,’ उनले यस्तो भने।

हजुरआमाले अगेँनानिरै उभिएर उनलाई दाउराले उज्याउँदै भनिन्, ‘भनेको मानिनस् भने म चिच्याएर गाउँले बोलाउँछु।’

अघिसम्म सवाल जवाफ गरिरहेका राजनले चुल्होनिरै यतिकै राखिएको खुर्पाले झ्याम्मै हजुरआमाको दाहिने कञ्चटमा हिर्काइदिए।

उनले आफ्नो जातलाई छोएर अश्लील गाली गर्दै बास बस्न समेत नदिएपछि रिस थाम्न नसकेर खुर्पाले हिर्काएको बयान दिएका छन्। उनले भनेका छन्, ‘रिस र नशाको झोकमा उनलाई प्रहार गरेको हुँ। सरितासँगको योजनामा भएको हैन।’

अदालतले सरितालाई झिकाएर सोधेको थियो, ‘किन तिमीले अदालतसंँग अर्कै व्यक्तिलाई राजन भनी देखायौ?’

नचिनेको मानिसले घटनाबारे बताउन नसकेपछि आफु छुट्छु भन्ने लालसाले उनले अर्कै व्यक्तिलाई राजन भनेकी रहिछन्। उनका देवरले पनि एकचोटि मात्रै देखेकाले राम्ररी खुट्टयाउन नसकेका भनेका छन्।

न्यायाधीश अर्जुन अधिकारीको इजलासले ०७२ फागुन १६ गते राजनलाई सर्वस्वसहित जन्मकैद सुनायो।

सर्सती हेर्दा घटना क्षणिक रिसको नतिजा देखिए पनि पोस्टमार्टम रिपोर्टले धेरैको मन हल्लाइदिन्छ।

पोस्टमार्टम रिपोर्टमा ५९ वर्षीय हजुरआमाको बलात्कार भएको उल्लेख छ।

यही रिपोर्टका आधारमा राजनलाई बलात्कारमा पनि मुद्दा चलाउनुपर्ने वा नपर्ने राय माग्न पोखरा सरकारी वकिलको कार्यालयले फाइल महान्यायाधीवक्ता कार्यालयमा पठाएको पौडेलले बताए।

राजनले भने बलात्कार गरेको अस्वीकार गर्दै आएका छन्।